Angst voor de tandarts komt veel voor bij kinderen. Het is een angst die, wanneer dit niet goed wordt begeleid, kan uitgroeien tot een levenslange drempel voor mondzorg. In samenwerking met Petra Broshuis, zelfstandig werkend tandarts bij Tandartspraktijk De Clomp, zoomen we in op waarom kinderen angst voor de tandarts kunnen ontwikkelen, hoe deze angst verminderd kan worden en op welke manier Petra kinderen begeleidt.

Een bijzondere rol binnen de praktijk

Binnen Tandartspraktijk De Clomp werkt Petra als tandarts, waarbij ze zich volledig richt op de behandeling van kinderen. Haar specialisatie is niet zomaar ontstaan: “Kinderen kun je iets aanleren, terwijl je volwassenen vaak dingen moet afleren. Dat maakt werken met kinderen zó leuk,” vertelt ze. 

Petra ziet het als haar missie om kinderen op een veilige, vertrouwde en zo pijnvrij mogelijke manier door hun behandeling te begeleiden. Ze neemt bewust de tijd om een rustige omgeving te creëren, zodat kinderen zich echt kunnen ontspannen. Voor haar gaat tandheelkunde namelijk veel verder dan het technische deel van de behandeling: het draait om echte aandacht, heldere uitleg en het opbouwen van een vertrouwensband met elk kind dat in de stoel plaatsneemt.  

Daarnaast werkt de praktijk volgens de Gewoon Gaaf-methode, waarbij elk kind een persoonlijk mondzorgadvies krijgt afgestemd op zijn of haar risico op gaatjes. Deze aanpak ondersteunt Petra’s manier van werken, omdat het kinderen op een positieve en spelende manier stimuleert om hun tanden goed te verzorgen. 

Waar komt die angst vandaan?

Angst voor de tandarts bij kinderen ontstaat vaak door eerdere negatieve ervaringen, verhalen van anderen of simpelweg doordat ze niet weten wat ze kunnen verwachten. Volgens Petra hebben ook ouders hierin een veel grotere rol dan ze soms denken: “Ouders spelen écht een sleutelrol. Soms zeggen ouders dingen die ze beter niet kunnen zeggen, waardoor kinderen onnodig bang worden.”  

Daarom is het belangrijk dat ouders bewust omgaan met de manier waarop ze over de tandarts praten. Petra legt uit: “Richt je op het positieve. Zeg bijvoorbeeld: ‘Straks zijn je tandjes weer gezond, de tandarts gaat je helpen.’ Dat geeft vertrouwen. En vertel vooral niet te veel over wat er gaat komen, want daarmee kun je onbedoeld angst oproepen.”  

Een aanpak op maat 

Behandelen van kinderen vraagt om een totaal andere benadering dan bij volwassenen. Petra neemt kinderen echt mee in wat er gebeurt, stap voor stap en volledig op hun tempo. Ze luistert aandachtig naar wat een kind nodig heeft, legt elke handeling op een kinderlijke, begrijpelijke manier uit en laat kinderen ontdekken wat er gaat gebeuren zonder dat iets onverwachts voelt. Kinderen krijgen zelfs een stukje regie: zo mogen ze bijvoorbeeld de afzuiger zelf even aan en uit zetten of knopjes bedienen. Door alles zichtbaar, tastbaar en voorspelbaar te maken, ontstaat rust en die rust is de basis voor vertrouwen.  

Petra werkt daarnaast altijd met een stopteken, zodat een kind precies weet dat het zelf controle heeft over de behandeling. “Als ze willen stoppen, stoppen we. Dat vertrouwen moet echt van twee kanten komen,” zegt ze. Dat stopteken combineert ze met een aantal hele praktische technieken: zo boort ze bijvoorbeeld in korte stukjes van vijf tellen, zodat een kind altijd weet wanneer iets ophoudt. Ook laat ze kinderen eerst het materiaal voelen of luisteren naar het geluid dat een instrument maakt, zoals het ‘racebaangeluid’ van de boor, zodat niets onverwachts klinkt of voelt. Die duidelijke afspraken, het speelse taalgebruik en de ruimte voor nieuwsgierigheid zorgen ervoor dat kinderen zich gezien en gehoord voelen. 

Petra’s geduld speelt daarbij een grote rol: “Van assistentes en ouders krijg ik vaak te horen dat ik zo geduldig ben,” vertelt ze. “Maar ik kan simpelweg niet boos worden op een kind. Ze kiezen er niet voor om bang te zijn of er geen zin in te hebben. Ik begrijp dat. En in negen van de tien gevallen lukt de behandeling door mijn geduld en begrip dan gewoon tóch.” Haar rustige houding zorgt ervoor dat zelfs kinderen die gespannen binnenkomen uiteindelijk met een goed gevoel weggaan.  

Waarom werken met kinderen zo mooi (en soms uitdagend) is 

Wat Petra het mooiste aan haar werk vindt? “Dat ik elk kind kan helpen naar een gezond gebit met een eigen aanpak. Het werk is vaak onvoorspelbaar en ieder kind is anders. Dat is wat kindertandheelkunde voor mij zo leuk en afwisselend maakt.” Daarin zit tegelijkertijd de uitdaging voor Petra: “Het is geen moeilijke tandheelkunde, maar het is alles eromheen wat het uitdagend maakt. Wat bij de een werkt, werkt bij de ander totaal niet. Daarin moet je de juiste draai vinden bij ieder kind.” 

Eén herinnering blijft haar altijd bij: “Een meisje dat al veel behandelingen heeft gehad bij mij, kwam altijd heel bang binnen. Tijdens de behandeling bleef ze vragen: ‘Zijn we al klaar?’ En toen we echt klaar waren, sprong ze juichend door de kamer. Ze gaf me een knuffel en begon door de kamer te dansen. Zulke momenten maken mijn werk bijzonder.” 

Tot slot: Petra’s belangrijkste advies

Petra deelt een belangrijke boodschap, voor zowel collega’s als ouders: “Wees niet bang om kinderen te behandelen. Vertrouw op het kind, maak grapjes en houd het positief.” 

Tegelijkertijd raadt ze ouders aan om niet te veel van tevoren te vertellen: “Elk kind is anders, dus het blijft maatwerk. Soms helpt extra informatie, maar vaak maakt het ze juist nerveus. Laat ze open en nieuwsgierig komen.”  Wat Petra uitdraagt, vormt ook de kern van de praktijk: angst wordt niet weggewuifd, maar serieus genomen. Met geduld, speelsheid en een aanpak die aansluit op de belevingswereld van het kind, wordt elke afspraak zo positief mogelijk gemaakt.  

Dankzij Petra’s rustige benadering, creatieve technieken en oprechte begrip voelen kinderen zich gezien, gehoord en veilig in de tandartsstoel.